So sánh vạn lộc đỏ, vạn lộc Ruby, Phú Quý, Ngọc Ngân

Ở bài viết này là một vài ghi nhận của tôi về bốn dòng kiểng lá khá phổ biến trong họ Ráy (Araceae) mà vườn tôi đang trồng: Vạn lộc đỏ, Vạn lộc Ruby, Phú Quý và Ngọc Ngân. Nhìn sơ qua chúng có vẻ giống nhau, nhất là mấy dòng lá đỏ, nhưng khi đặt cạnh nhau và chăm sóc một thời gian, tôi thấy chúng có những điểm khác biệt khá rõ.

Bài viết này là tổng hợp từ quan sát thực tế tại vườn, hy vọng sẽ giúp anh chị dễ dàng hơn trong việc lựa chọn một cây phù hợp với mình.

So sánh Hình Thái và Mặt Lá

Nhìn sơ qua thì chúng có vẻ giống nhau, nhưng khi đặt cạnh thì khác biệt rất rõ.

Về form dáng tổng thể, tôi thấy Vạn Lộc Đỏ và Vạn Lộc Ruby có xu hướng mọc thành bụi tròn, lùn và rất gọn gàng. Trong khi đó, cây Phú Quý thường vươn cao hơn, thân và cuống lá dài hơn, tạo cảm giác thanh thoát. Cây Ngọc Ngân thì form lá và dáng cây khá giống Vạn Lộc, cũng mọc thành bụi dày đặc.

Nhìn vào mặt lá thì khác biệt là một trời một vực.

Vạn Lộc Đỏ: Màu đỏ hồng tươi nằm ở giữa, nhưng viền lá và các đốm xen kẽ vẫn còn màu xanh lục đậm. Nhìn rất bắt mắt.
Vạn Lộc Ruby: Gần như đỏ toàn phần. Màu đỏ ruby đậm phủ kín lá, viền xanh chỉ là một đường rất mảnh, gần như không thấy. Đây là loại có sắc đỏ mạnh nhất.
Phú Quý: Trái ngược hoàn toàn. Nền lá màu xanh lục bóng, chỉ có viền lá và gân chính giữa là màu đỏ hồng. Cuống lá cũng ửng hồng đặc trưng.
Ngọc Ngân: Khác biệt hoàn toàn với 3 loại kia. Lá chủ đạo là màu trắng bạc, chiếm phần lớn diện tích, viền và các đốm xanh chỉ là phụ họa.

So sánh Nhu Cầu Ánh Sáng

BIỂU ĐỒ SO SÁNH ĐỘ GIẢM ÁNH SÁNG TỔNG HỢP

Cây vạn lộc đỏ (Giảm 80% ánh sáng)

Cây vạn lộc ruby (Giảm 80% ánh sáng)

Cây phú quý (Giảm 70% ánh sáng)

Cây ngọc ngân (Giảm 60% ánh sáng)

Lưu ý: Cây kiểng là thực vật sống nên biểu đồ chỉ mang tính tham khảo dựa trên quan sát tại vườn.

1. Vạn Lộc Đỏ và Vạn Lộc Ruby

Độ giảm ánh sáng (%) theo giờ: Cây vạn lộc đỏ

Độ giảm ánh sáng (%) theo giờ: Cây vạn lộc ruby

Hai loại này có nhu cầu ánh sáng gần như y hệt nhau. Tại vườn, tôi thấy chúng lên màu đẹp nhất khi được che lưới dày, mức độ giảm cường độ ánh sáng vào giữa trưa phải đạt khoảng 80%. Nắng quá gắt sẽ làm lá bị cháy sém, bạc màu.

2. Phú Quý

Độ giảm ánh sáng (%) theo giờ: Cây phú quý

Phú Quý có vẻ chịu nắng hơn một chút. Mức giảm cường độ ánh sáng tối ưu tôi thấy là khoảng 70%. Nếu để râm quá, màu đỏ ở viền lá sẽ bị nhạt đi, không còn rực rỡ nữa.

3. Ngọc Ngân

Độ giảm ánh sáng (%) theo giờ: Cây ngọc ngân

Trong bốn loại, Ngọc Ngân là cây cần nhiều ánh sáng hơn cả. Mức giảm cường độ ánh sáng chỉ cần khoảng 60% là đủ. Nếu thiếu nắng, phần màu trắng bạc trên lá sẽ bị thu hẹp lại, màu xanh lấn át nhiều hơn, làm mất đi vẻ đẹp đặc trưng của nó.

Bảng So Sánh Tổng Hợp

Tiêu chí	Vạn Lộc Đỏ	Vạn Lộc Ruby	Phú Quý	Ngọc Ngân
Độ khó chăm sóc	Rất dễ trồng	Rất dễ trồng	Rất dễ trồng	Rất dễ trồng
Nhu cầu ánh sáng	Cao (Giảm ~80%)	Cao (Giảm ~80%)	Cao (Giảm ~70%)	Trung bình (Giảm ~60%)
Bệnh lý thường gặp	Cả 4 loại đều thuộc họ Ráy, “kẻ thù” lớn nhất là úng nước gây thối rễ, thối thân. Chỉ cần trồng bằng giá thể thật tơi xốp, thoáng khí thì gần như không có bệnh gì đáng kể.
Thay đổi màu lá	Thiếu nắng lá sẽ xanh nhiều hơn, mất sắc đỏ. Đủ nắng thì đỏ rực.	Thiếu nắng màu ruby sẽ nhạt đi. Đủ nắng thì đỏ đậm, đặc quánh.	Thiếu nắng viền đỏ sẽ mờ nhạt. Đủ nắng viền đỏ rất sắc nét.	Thiếu nắng phần trắng bạc bị thu hẹp, lá ngả xanh. Đủ nắng thì lá trắng sáng.
Hợp mệnh (Tham khảo)	Hỏa, Thổ	Hỏa, Thổ	Hỏa, Thổ	Kim, Thủy

Đúc kết của tôi

Nhìn chung, cả bốn loại này đều rất dễ trồng, phù hợp cho người mới. Sự khác biệt chủ yếu nằm ở màu sắc và một chút ở form dáng.

Nếu anh chị thích đỏ rực gần như toàn bộ lá, hãy chọn Vạn Lộc Ruby.
Nếu thích sắc đỏ hồng có điểm thêm màu xanh cho sinh động, hãy chọn Vạn Lộc Đỏ.
Nếu thích kiểu viền đỏ thanh tú trên nền lá xanh, Phú Quý là lựa chọn hoàn hảo.
Còn nếu chuộng tông màu trắng bạc sang trọng, thì Ngọc Ngân không có đối thủ.

Mỗi cây một vẻ, tùy vào sở thích và vị trí mà anh chị định đặt cây để chọn cho mình một chậu ưng ý nhất.

Đây là những kinh nghiệm của riêng tôi tại vườn. Anh chị đã từng trồng nếu có thông tin nào chưa đúng hoặc muốn bổ sung, xin chia sẻ thêm ở phần bình luận để mọi người cùng học hỏi.

Cây Trồng	Lưu ý (Bệnh lý / Màu sắc)	Cắt nắng & Vị trí tối ưu
Vạn Lộc Đỏ Mệnh: Hỏa, Thổ	Dễ thối rễ do úng nước. Thiếu nắng lá sẽ mất màu đỏ hồng rực rỡ, mảng xanh lấn át diện tích lá.	Giảm 80% Bàn làm việc cạnh cửa sổ, hiên nhà râm mát, dưới lưới lan che.
Vạn Lộc Ruby Mệnh: Hỏa, Thổ	Giá thể lèn chặt dễ gây úng gốc. Thiếu nắng màu ruby bị phai nhạt, không còn giữ được sắc đỏ đặc quánh.	Giảm 80% Bàn phòng khách, quầy lễ tân, nơi có bóng râm ổn định.
Phú Quý Mệnh: Hỏa, Thổ	Rất nhạy cảm với việc tưới dư nước gây thối nhũn. Thiếu sáng viền đỏ quanh lá sẽ mờ và nhạt đi rõ rệt.	Giảm 70% Sảnh công ty, ban công hắt sáng nhẹ, phòng khách sáng sủa thoáng khí.
Ngọc Ngân Mệnh: Kim, Thủy	Kỵ úng rễ chùm. Thiếu nắng mảng trắng hẹp lại, lá ngả xanh nhiều làm mất nét đẹp đặc trưng của giống.	Giảm 60% Gần sát cửa sổ lớn, ban công râm (tuyệt đối tránh nắng gắt chiếu thẳng).